Spanje als democratie

Democratic Spain
De 37-jarige Juan Carlos nam de troon over twee dagen nadat Franco was overleden. De link van de nieuwe koning met de dictator zorgde voor weinig vertrouwen in een Spanje dat nu schreeuwde voor democratie, maar Juan Carlos liet zich niet in de kaarten kijken en mag de meeste eer op zich nemen voor de succesvolle overgang naar de democratie die volgde. Hij ontsloeg Navarro in juli 1976, en verving hem met Adolfo Suárez, een 43-jarige voormalige Franco volger met een filmster uiterlijk. Een algemene verrassing was dat Suárez het Cortes zover kreeg een nieuw, twee-kamer parelementair systeem goed te keuren, en in de vroege 1977 werden politieke partijen, vakbonden en stakingen allemaal legaal en de Movimiento National werd afgeschafd.
Sinds die tijd heeft Spanje weinig meer achterom gekeken. Spanjaarden leken in te stemmen met een soort van instinctief verdrag om oude verschillen te begraven en verder te gaan met het samen bouwen aan een betere toekomst. Iedereen had genoeg van strijd en verdeeldheid, en tot vandaag zijn de meeste Spanjaarden nog steeds onwillig om de oude grief op te rakelen.
Het land had nu een democratie, een semifederale grondwet en een meerpartijenstelsel; het is een belangrijk lid van de Europese Unie (EU); en Spanjaarden zijn rijker, beter opgeleid en meer geëmancipeerd dan ooit. Natuurlijk is niet alles perfect. Terrorisme, duikt aan de lopende band op door ETA en af en toe door Islamitische militanten, hebben vele honderden leven gekost; het heeft honderden mensen het leven gekost om Spanje te bereiken als immigranten in gevaarlijke zeereizen; economische groei is gestagneerd door corruptie. Maar vergeleken met de drama van de verschuiving van een dictatuur naar een democratie, publieke affaires sinds de 1970s tussen de partijen zijn minder spectaculair, economische ups en downs (de meeste ups), het gewone schandaal, de worsteling tussen Madrid en sommige regio’s over autonomie zoals gewoonlijk. In het kort, alleen het soort nieuws dat zorgt voor gestage verbeteringen in het leven van de mensen.

1960s
Toerisme neemt af met miljoenen Europeanen uit het noorden. De economie, die aan flarden was sinds de burgeroorlog, begint eindelijk te herstellen.

1973
Franco’s minister-president, Carrero Blanco, is opgeblazen in zijn auto in Madrid door een op afstand bedienbare bomaanslag door de ETA. De moord zorgt ervoor dat een toch al zwak regime verder destabiliseert.

1975
Franco overlijd en wordt opgevolgd door koning Juan Carlos I. De monarch is geschoold door Franco op zijn beleid voort te zetten, maar als snel laat Juan Carlos zijn verlangen naar verandering blijken.

Bladzijde 54

A New Constitution & Social Liberation
Adolfo Suárez’s centrale partij, de UCD (Democratic Centre Union), won bijna de heft van de zetels in het nieuwe Cortes in 1977.  De links centrale Partido Socialista Obrero Espanol (PSOE), geleid door een charismatische jonge advocaat uit Seville, Felipe González, werd tweede. Een van de nieuwe overheids eerste handeling was het verlenen van een algemene amnestie voor handelingen die gepleegd waren in de burgeroorlog onder Franco’s dictatuur. Er waren geen processen voor de daders van de wreedheden.
In 1978 voerde de Cortes een nieuwe grondwet in die van Spanje een parlementaire monarchie met geen officiële religie maakte. In reactie op de angst voor lokale zelfbestuur na de verstikkende centralistische Franco tijdperk, bood de grondwet ook een grote maatregel voor deconcentratie aan de Spaanse regio’s. In  1983 was het land in 17 ‘autonomie gemeenschappen’ verdeeld met ieder zijn eigen regionale overheid die een rij beleidsterreinen controleerde.
Het persoonlijke en sociale leven genoot een snelle bevrijding na Franco. Anticonceptie, homosexualiteit en scheidingen werden legaal, en de Madrid party and arts scenw ook wel de movida werd het epicentrum van een nieuwe hedonism dat nog steeds op grote schaal terug te vinden is in het Spaanse leven.

Felipe in Charge
In 1982 maakte Spanje een definitieve breuk met het verleden door de PSOE met een grote meerderheid aan de macht te stemmen. Felipe González werd minister-president voor 14 jaar. De PSOE’s jonge en ontwikkelde leiderschap kwam van de generatie die de scheuren in het regime van Franco hadden geopend in de late 1960 en het vroege 1970. Het overtuigde de vakbonden om loonmatiging en banenverlies te accepteren met het oog op het stroomlijnen van industrie. De werkloosheid steeg met 16% tot 22% in 1986. Maar in het zelfde jaar trede Spanje toe to de Europese Gemeenschap (nu de EU) en volgde er 5 jaar van economische groei. De middel klas groeide zelfs nog harder, de PSOE richtte een nationaal stelsel van gezondheidszorg op en verbeterde onderwijs, en Spaanse vrouwen stroomde door naar hoger onderwijs en banen.
Op ongeveer de helft van de groei, begon het goede leven een beetje zuur te worden. Mensen kregen in de gaten dat veel van de nieuwe rijken geld verdiende met onroerend goed of aandeelspeculatie of met gewoon corruptie (iets dat na die tijd niet veel veranderd is). Toen Spanje in 1992 zijn aankomst in de moderne wereld vierde met de Olympische Spelen die in Barcelona werden gehouden en de Expo 92 world fair in Seville, was de economie in een depressie en de PSOE ondergedompeld in schandalen. Het meest schadelijk was de affaire van de Grupos Antiterroristas de Libaración (FAL), die in Frankrijk in de midden jaren ’80 28 verdachte ETA terroristen zouden hebben vermoord (waarvan verschillende onschuldig waren). Een stroom van GAL beschuldigingen droegen bij aan de PSOE’s verkiezingsnederlaag in 1996. In 1998 werd een twaalftal politieofficieren en PSOE mensen gearresteerd vanwege deze affaire.

1976
De koning benoemt Adolfo Suárez als minister-president die een terugkeer naar democratie op touw zet. Linkse partijen worden legaal, ondanks militair verzet, en het land houd vrije verkiezingen in 1977.

1978
De nieuwe Spaanse grondwet is goedgekeurd in een referendum op 6 december en zorgt ervoor dat Spanje een parlementaire democratie wordt met Juan Carlos als hoofd van de staat. Deze dag wordt een nationale feestdag.

1981
Op 23 februari doet een groep militairen een poging to een staatsgreep door het parlementsgebouw te bezetten. De koning verschijnt op nationale televisie om hun acties aan de kaak te stellen en staatsgreep mislukt.

Bladzijde 55

José María in Charge
De in 1996 algemene verkiezingen werden gewonnen door de centraal rechtse populaire partij PP (People’s Party), die geleid werd door José María Aznar, een voormalig belastinginspecteur uit Castilla en Léon. De partij was opgericht door een voormalig Franco minister, Manuel Fraga, iets wat de tegenstanders van de partij geen doekjes om wonden. Aznar beloofde de politiek saai te maken, en dat deed hij, maar hij presideerde acht jaar met vaste economische progressie, won ook de verkiezing in 2000 met een absolute parlementaire meerderheid.
De PP sneed in publieke investeringen, verkocht in uitgeschakelde toestand verkerende ondernemingen en liberaliseerde sectors als de telecommunicatie. In de Aznar jaren groeide de Spaanse economie gemiddeld met 3.4% per jaar, wat ver boven het EU gemiddelde lag, en de werkloosheid daalde met 23% in 1996 naar 8% in 2006 (wat nog steeds het hoogste was van West-Europa, hoewel veel officieel werkloze mensen eigenlijk in een grote zwarte economie werkten).
Aznar stelde zich hard op tegenover de ETA, weigerde ermee te praten tenzij het afzag van geweld. Hij stond ook stevig achter het beleid van de VS en het UK na de aanslagen van 11 september 2001 op de Verenigde Staten. Zijn grote steun voor de door de VS geleide invasie van Irak in 2003 werd niet gewaardeerd in Spanje, net zoals zijn besluit om Spaanse troepen te sturen naar het conflict.
De grote sociale verandering van de Aznar jaren zorgden voor een verdrievoudiging van het aantal buitenlanders, vooral uit Zuid-Amerika, Marokko, Sub-Sahara Afrika en Oost-Europa, in de populatie: zie pagina 60 voor meer over deze belangrijke ontwikkeling.
Wanneer de in 2004 algemene verkiezingen eraan kwamen, besloot Aznar zich terug te trekken uit de politiek, en gaf zijn plaats over aan Mariano Rajoy. De oppositie PSOE had een vriendelijke, oprechte, nieuwe leider; een jonge advocaat uit Valladolid José Luis Rodr/’iguez Zapatero, wie erin slaagde afstand te nemen van zijn partij’s onzuivere verleden. Maar Rajoy was er zeker van de PP naar een derde overwinning te leiden. Alle verwachtingen waren echter beschaamd in de meest gewelddadige, tragische en dramatische gebeurtenis in drie decennia van Spaanse democratie.

The Madrid Bombings
Vroeg op dinsdag 11 maart 2004, 3 dagen voor de algemene verkiezingen bommen ontplofte op vier drukke forenzentreinen in en in de buurt van Madrid, deze zorgden voor 191 doden en 1800 gewonden. Een kwart van de Spaanse populatie, 11 miljoen mensen, ging de volgende dag de straat op om te demonstreren voor vrede en samenhorigheid. Bijgaand de nationale shock en verdriet was de vraag ‘Wie deed het?’ de PP overheid hield de ETA verantwoordelijk, die kortgeleden nog betrokken waren bij twee verwoestende bomaanslagen. Het bewijs wees echter net zo goed naar Islamitische extremisten, en de volgende dat was de onderzoekende politie er zeker van dat de ETA niet de schuldige was. De overheid bleef erbij dat..

1982-96
Spanje werd geregeerd door de centraal-linkse Partido Socialista Obrero Espanol (PSOE) geleid door Felipe González. Het land ervaart een economische boost, maar de overheid zal steeds in verband komen met schandalen en corruptie.

1986
Spanje neem deel aan de Europese Gemeenschap (nu de EU). Dit met de lidmaatschap van de NATO sinds 1982 is het een keerpunt in het land zijn reeacceptatie sinds de Franco jaren.
 

Uitgelicht

camino, santiago, spanje, pelgrim, vakantie

Bijzondere activiteiten

Wil je iets anders? Iets speciaals? Uitdagingen zijn er voldoende in Spanje.

Spaans in Spanje, De Vuelta bijwonen, Camino de Santiago de Compostela, Wedstrijd Barcelona en tickets voetbal kopen
uitgaan, spanje, club

Uitgaan

Zin in een feestje? Spanje biedt ontelbare mogelijkheden om uit te gaan! Ontdek alle mogelijkheden.

Uitgaan in Torremolinos, Uitgaan in Barcelona, Uitgaan op Mallorca, Uitgaan in Blanes, Uitgaan in Salou, Uitgaan op Ibiza, Uitgaan in Lloret de Mar, Casino's, Clubs, Bars
strand, spanje, vakantie

Stranden

Voor zon zit je in Spanje goed. Nu nog het juiste strand kiezen.

Strand Tenerife, Strand Malaga, Strand Gran Canaria, Strand Mallorca, Strand Lloret de Mar, Strand Ibiza, Strand in Barcelona, Strand Valencia
costa, spanje, vakantie

Costa's

Spanje is bekend vanwege de zonovergoten costa's. Ontdek ze allemaal voor een geweldige vakantie.

Costa Tropical, Costa de la Luz, Costa del Maresme, Costa de Almería, Costa del Azahar, Costa Calida, Costa Brava, Costa Dorada, Costa Blanca, Costa del Sol
pretpark, spanje, vakantie

Amusement

Lekker ontspannen in een pretpark, bioscoop of tijdens een concert? Het kan allemaal in Spanje.

Pretparken in Madrid, Pretparken in Barcelona, Pretparken in Spanje
park, guell, barcelona, stedentrip

Populaire stedentrips

De mogelijkheden voor een stedentrip in Spanje zijn eindeloos. Bekijk alle mogelijkheden.

Stedentrip San Sebastian, Stedentrip Sevilla, Stedentrip Cordoba, Stedentrip Madrid, Stedentrip Barcelona, Stedentrip Valencia
spanje, accomodatie

Accomodaties

Een geslaagde vakantie begint bij een geweldige accomodatie. Spanje heeft veel te bieden.

Appartementen, Resorts, Aparthotels, Hostels, Luxe vakantievilla's, Hotels, Campings, Vakantiehuizen, Bed en Breakfast
spanje, vakantie

Vakanties

Zon, zee, strand, sport, cultuur of winkelen. Er is een vakantie voor elk van deze opties.

Overwinteren, Last-minute, Vliegtickets, Goedkope vakantie, Groepsreizen, Busreizen, Kampeervakantie, Stedentrip, Autovakanties, Zonvakantie

Aankomende evenementen

fiestas de La vijanera, evenement, spanje, silió, cantabrie
06/01/2015

Op elke eerste zondag van het jaar wordt er in de plaats Silió in de regio

tamborrada, san sebastian, spanje, vakantie, evenement
19/01/2015

Het Tamborrada festival is het luidruchtigste evenement van Spanje.

valencia, las fallas, evenement, spanje, vakantie
15/03/2015 to 19/03/2015

Las Fallas ontdekken

sevilla, semana, santa, spanje, vakantie, evenement
01/04/2015 to 06/04/2015

Semana Santa ontdekken

evenement, spanje, alicante, vakantie
22/04/2015 to 24/04/2015

Te beginnen met het feest van de Heilige Christus, in Valverde del Jucar (Cuenca) in januari en e

rozen, bloemen
23/04/2015

Elk jaar wordt er op 23 april in

fiesta medieval, ibiza, spanje, vakantie, evenement
11/05/2015 to 13/05/2015

Van 11 t/m 13 mei wordt er op Ibiza het Fiesta Medieval (Middeleeuws festival) gehouden.

enciero, pamplona, spanje, evenement, vakantie
06/07/2015 to 14/07/2015

Vanaf het jaar 1910 wordt er jaarlijks van 6 tot 14 juli in Pamplona het Encierro (stierenrennen)

semana grande, bilbao, spanje, vakantie, evenement
17/08/2015 to 24/08/2015

Een jaarlijks terugkerend evenement in Spanje is Semana Grande.

tomatina, bunol, spanje, evenement, vakantie
22/08/2015

La Tomatina is waarschijnlijk 's werelds meest krankzinnige voedselgevecht.

galicie, evenement, spanje, vakantie, fiesta de la exaltación del marisco
30/09/2015 to 12/10/2015

Elk jaar wordt er in O'Grove aan de kust van

pilar fiestas, zaragoza, spanje, vakantie, stedentrip, evenement
08/10/2015 to 16/10/2015

Vanaf 8 oktober t/m 16 oktober is er in Zaragoza het festival Pilar Fiestas.